02-11-09

Mag ik u eddy voorstellen?

Op de waterdamp-satellietbeelden van vandaag (Meteosat SEVIRI) is een pracht van een "eddy" te zien. Dat is die mooie krul, bijna een slakkenhuis zelfs, die zichtbaar is tussen Schotland en Scandinavië.

Een waterdampbeeld is vrijwel nooit te zien in de weerberichten in de media, waar vooral visuele en infrarode beelden opduiken. Een meteoroloog kan er nochtans waardevolle informatie uit halen. Op de waterdampbeelden staat wit voor vochtige en zwart voor droge lucht.

Een eddy ontstaat in een zogenaamde "dark stripe": een band met droge stratosferische lucht die doordringt tot in de bovenste lagen van de troposfeer, meestal in de omgeving van een koufront. In zo'n dark stripe bevindt zich vaak een maximum van positieve vorticiteit. In de omgeving van dit maximum begint de luchtstroom cyclonaal te roteren. Dat heeft tot gevolg dat vochtige ("witte") lucht uit de omgeving in de droge ("zwarte") dark stripe wordt gezogen, waardoor na een tijdje een mooie zwart-witte spiraal ontstaat. Zo mooi als vandaag, zijn ze zelden te zien op satellietbeelden.

 

waterdamp 021109

(Meteosat SEVIRI 20091102 1200 UTC, 5.35 - 7.15 µm Water Vapour)

 

15:29 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: actueel weer |  Facebook |

23-08-09

Bill richting Europa

Een kleine update in verband met orkaan Bill. Het Europese weermodel van ECMWF had (naar gewoonte) de situatie zoals te zien in de bijdrage hieronder goed opgepikt. Bill is nu een orkaan van de laagste categorie (1) en ligt voor de kust van Nova Scotia. In de loop van de dag verliest hij zijn status van orkaan en wordt opnieuw een storm: nog eventjes "tropical", maar al vrij snel "extra-tropical". Dat betekent dat Bill stilaan de kenmerken van een gewoon lagedrukgebied begint te vertonen, ondere andere met de ontwikkeling van een kou- en een warmfront. Dat betekent ook dat hij een "ex" voor zijn naam krijgt en vanaf morgen op de weerkaarten zal worden aangeduid met ex-Bill.

(Ex-)Bill zet de volgende dagen koers naar het oosten, ligt dinsdag halfweg de Atlantische Oceaan, ongeveer op onze hoogte (50° NB) en komt woensdag aan boven Ierland. Vervolgens buigt ex-Bill af naar het noordoosten, om via Schotland en de Noordzee naar de Noorse kust te trekken. Daar zal de depressie eind volgende week volledig opvullen en van de weerkaarten verdwijnen. Het einde van de eerste Atlantische orkaan van het seizoen.

(Bron illustratie: National Hurricane Center)

bill europa

14:42 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: actueel weer |  Facebook |

16-08-09

Orkaan Bill bijt de spits af

Hoewel orkaan Bill officieel nog geboren moet worden, duikt hij op het einde van zijn leven al op in de langetermijnverwachtingen voor Europa. Bill is nu nog een prille tropische storm, de tweede van het seizoen. Zusje Ana is amper enkele uren ouder, maar zij heeft moeite om op toeren te komen omdat ze zich in een te droge luchtmassa bevindt. Als Ana boven de Benedenwindse Eilanden terecht komt, zwakt ze verder af tot een tropische depressie.

Niet zo met Bill. Deze tropische storm voelt zich prima in zijn vel boven het warme zeewater en sterkt snel aan. Het National Hurricane Center verwacht dat Bill dinsdagavond orkaankracht bereikt en verder aanzwelt tot een flinke Categorie 3. Voorlopig ziet het er naar uit dat Bill een noordelijke koers zal varen en niet over bewoond gebied zal trekken.

Het Europese weermodel ECMWF heeft orkaan Bill ook al opgepikt en in de EC1600-run duikt de orkaan voor het eerst op in de Atlantisch-Europese verwachtingskaart van maandag 24 augustus (zie illustratie 1). De orkaan ligt dan boven de Atlantische Oceaan, aan de noordwestelijke flank van het hogedrukgebied van de Azoren. Daardoor wordt het tropische systeem naar het noordoosten gedwongen. Bill verliest boven het noordelijke en dus koudere zeewater zijn tropische eigenschappen en wordt opgenomen in een lagedruksysteem ten zuiden van Groenland (illustratie 2).

Het is bekend dat weermodellen het behoorlijk op hun heupen krijgen van dergelijke orkaanrestanten. Dat blijkt ook weer uit de EC1600-run. De zwelgpartij inspireert het weermodel om de Atlantische depressie daarna razendsnel te laten uitdiepen, zodat er op de termijn +240u een indrukwekkende stormdepressie te zien is, waar je best met een grote boog omheen vaart (illustratie 3).

Laat het duidelijk zijn: de ontwikkelingen die ECMWF hier schetst zijn nog uiterst onzeker en een volgende oplossing ziet er allicht heel anders uit. We zijn gewaarschuwd: de weerkaarten op de middellange en lange termijn worden de komende tijd nog een stuk onzekerder dan anders al het geval is.

billa

billb

 

billc

Kent u Bill persoonlijk of heeft u beeldmateriaal van Bill? Kent u iemand die nog met Bill in de klas heeft gezeten? Neem dan contact met ons op via e-mail of via de reactie-mogelijkheid.

14:14 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (4) | Tags: actueel weer, orkaan |  Facebook |

29-06-09

Zeemist, zon en stapelwolken

Bekijk de beelden van de drie KMI-webcams hieronder. Ze zijn van precies hetzelfde moment, maar tonen drie totaal verschillende weerbeelden.

In het zomerse Melle (vlak bij Gent) is er letterlijk en figuurlijk geen wolkje aan de lucht. In Zeebrugge lijkt het wel een sombere, mistige herfstdag en in Wideumont (Ardennen) is het onweerachtig.

Hoe kunnen we dat nu verklaren? Aan de grond staat er een zwakke noordoostelijke stroming, dus zou je droge lucht verwachten. Maar vanaf pakweg duizend meter hoogte is de stroming volledig tegengesteld en waait er een zuidwestelijke wind. Dat betekent dat er vochtige, subtropische lucht naar onze omgeving wordt gevoerd. In het centrum van het land is er niets aan de hand. De zon heeft het aardoppervlak opgewarmd, maar niet genoeg om convectieve bewolking (stapelwolken) te doen ontstaan. In het oosten van het land was het nog warmer. Daar zijn wel stapelwolken ontstaan, die in de provincie Luxemburg zelfs zijn uitgegroeid tot een onweersbui.

En aan de kust? Daar kwam de warme en vochtige lucht in contact met het relatief koude zeewater (17°C). Het zeewater koelde de onderste luchtlaag af. Toen die luchtlaag haar dauwpunttemperatuur van 18°C bereikte, raakte ze verzadigd en gebeurde het onvermijdelijke: de overtollige waterdamp in de lucht condenseerde tot mist.

Door het grote temperatuursverschil tussen de koude zee en het warme land, kwam er een zeebries op gang. De koude lucht stroomde naar het binnenland en voerde de mist mee. Van zodra die mist in het gebied terecht kwam waar het warmer was dan 18°C, verdampte hij opnieuw. Resultaat: mist op zee, mist op het strand bij 18°C, maar amper tweehonderd meter achter de zeedijk een stralende zon bij temperaturen van 22 à 23°C!

zeemist zeebrugge

zeemist melle

zeemist wideumont

Bron beelden: website KMI.

 

17:05 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: actueel weer |  Facebook |

31-05-09

Nog wat nieuws over het onweer

De pluviometer hier in Drongen-Baarle heeft tijdens het beruchte "hagelbollen van 10 cm"-onweer van 26 mei 34,9 mm regen opgevangen. Ik wacht nog op de definitieve bevestiging, maar waarschijnlijk is dat het hoogste aantal van alle waarnemingsstations. Er was nochtans geen overlast en - voor alle duidelijkheid - er viel hier geen hagel, alleen maar bakken regen.

In de media is er weer eens een potje van gemaakt. Er was sprake over "storm" (terwijl het gewoon een onweer was en absoluut geen storm) en ook het begrip "supercel" werd totaal verkeerd uitgelegd. Een supercel is helemaal geen samenklontering van bestaande buien, maar één enkele bui waarbij de instroom (updraft) en uitstroom (downdraft) elkaar niet hinderen, zodat de onweerscel het urenlang kan uitzingen. Dat in tegenstelling tot een klassiek warmte-onweer, dat vaak al na een half uur weer uitsterft. Wie er meer over wil weten, kan dit artikel eens lezen op de website van het KMI, per 1 juni trouwens ook mijn nieuwe werkgever.

 

18:48 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (2) | Tags: media, onweer, actueel weer |  Facebook |

27-02-09

Maandgegevens bijgewerkt

Eindelijk nog eens de tijd gevonden (of de moeite genomen...) om de maand- en jaaroverzichten bij te werken op mijn website. De gegevens zijn nu weer volledig tot en met januari 2009.

Hieronder meteen ook maar de temperatuurgrafiek van het jaar 2008 met helemaal op het einde het begin van de koudste winterperiode sinds het begin van de waarnemingen in Drongen-Baarle in januari 2005.

jaaroverzicht

12:43 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: actueel weer, weerstation, klimaat |  Facebook |

23-01-09

Record lage luchtdruk

De luchtdruk zakte in Drongen-Baarle vandaag tot een record lage 961,7 hPa. Het is van februari 1989 geleden dat er nog zo'n lage barometerstanden werden geregistreerd in de Lage Landen. Oorzaak was een kleine, maar venijnige randdepressie die vanmorgen met haar kern zowat pal over onze kust trok. Daardoor bleven we ook gespaard van het ergste windveld. Op de zuidelijke Noordzee stond korte tijd een volle storm (windkracht 9). Erger gaat het er morgen aan toe in het zuidwesten van Frankrijk. Daar beukt 's ochtends een depressie op de kust van de Golf van Biskaje in met orkaankracht (windkracht 12). Daar zullen we ongetwijfeld van horen in het nieuws.

BarometerHistory

 

14:52 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: actueel weer, weerstation |  Facebook |

12-01-09

Eindelijk wat rust

Zo. De vorstperiode zit er op. Eindelijk. Het was geen leven meer. Het werk ging natuurlijk gewoon door. Dat betekent: meedraaien in het gewone dienstrooster, à rato van 13,5 uur per werkdag (van half zeven 's ochtends tot acht uur 's avonds). De ijsverwachting zo veel mogelijk actueel houden. In zulke spannende tijden liefst elke dag een update. Daarvoor ook in de vrije tijd de nieuwe weerkaarten op de voet volgen. Schaatsen slijpen voor mijzelf. Schaatsen slijpen voor anderen. Elke dag een vijftal e-mails beantwoorden met vragen over ijs of schaatsen. Vrijwel dagelijks telefoontjes en mails ook van journalisten. Elfstedentocht-veteranen wegbrengen naar de nieuwsstudio's van VTM. Ze ook weer terugbrengen. Deelnemen aan een Vlaams Kampioenschap Marathonschaatsen op natuurijs. Met het gezin gaan schaatsen. Kortom: ik denk niet dat ik dit tempo nog veel langer had volgehouden.

Update 19.05u: Voilà. Genoeg gerust. Dat het nu maar snel weer begint te vriezen!

19:00 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: schaatsen, actueel weer |  Facebook |

06-01-09

Andere tijden...

Een besneeuwde speelplaats met hier en daar grote bevroren plassen, die dienst deden als glijbaan. Toen wij op de lagere school zaten, was dat zonder twijfel hét hoogtepunt van de winter, goed voor urenlange sneeuw- en ijspret. Vanmorgen op het radionieuws hoorde ik een moeder haar beklag doen dat er op de speelplaats van de school niet gestrooid was en dat dit toch zo gevaarlijk is voor de kinderen...

Opvallend ook hoe weinig schaatsende kinderen er de voorbije dagen te zien waren op het natuurijs. Niet willen, niet kunnen of niet mogen? Waarschijnlijk een combinatie van de drie...

14:54 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (3) | Tags: actueel weer, schaatsen |  Facebook |

14-12-08

IJsregen

Gisteravond viel hier urenlang bij een temperatuur tussen +1 en +2°C  een vrij zeldzame neerslagsoort: ijsregen. Niet te verwarren met sneeuwregen, onderkoelde regen, ijzel of stofhagel. Bij ijsregen vallen letterlijk kleine ijsdeeltjes uit de lucht. Omdat de temperatuur aan de grond ruim boven nul lag, werd het daarbij niet glad.

IJsregen valt er als er een laag met zachte lucht geprangd zit tussen twee koudere luchtlagen. De neerslag begint in de wolk bij negatieve temperaturen als sneeuw. De sneeuw valt naar beneden en komt in een luchtlaag terecht waar het niet meer vriest. De sneeuw smelt en transformeert in regen. Daarna komt die regen opnieuw in een koudere luchtlaag terecht, met negatieve temperturen. De regendruppels bevriezen opnieuw en vallen als ijsdeeltjes op de grond. Of zoals gisteren, als half gesmolten ijsdeeltjes, als een tweede warme luchtlaag aan de grond niet dik genoeg is om de ijsdeeltjes volledig te doen smelten. Soms is de tussenliggende zachte luchtlaag niet dik genoeg om de sneeuw te doen smelten. Dan bevriezen de half gesmolten sneeuwvlokken opnieuw tijdens hun val en vallen ze op de grond met een opvallend kletterend geluid.

Wat is dan het verschil tussen ijsregen en (stof)hagel? Hagel is een typisch verschijnsel voor convectieve neerslag, buien dus. Hagel ontstaat als regendruppels via een stijgstroom opnieuw hoger in de lucht terecht komen en daar bevriezen. Daar komt dus geen koudere luchtlaag dicht bij de grond aan te pas. IJsregen is een typische frontale neerslagvorm, die ontstaat als twee verschillende luchtmassa's met elkaar in contact komen.

Voor een meteoroloog is het niet gemakkelijk om op voorhand in te schatten welke neerslagvorm er precies zal vallen: sneeuw, natte sneeuw, ijsregen of onderkoelde regen. Enkele tienden van een graad verschil ergens hoog in de lucht kunnen voor een wereld van verschil zorgen aan de grond. IJsregen is daarbij ongetwijfeld één van de minst voorkomende fenomenen.

 

 

17:22 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: actueel weer, achtergrond |  Facebook |

25-07-08

Convergentielijn

Vanavond trok een convergentielijn over Vlaanderen. Het zal weinig mensen opgevallen zijn, want de gebeurtenis was niet echt spectaculair te noemen. Toch waren er voor een "geoefend oog" (ahum...) enkele opvallende fenomenen waar te nemen.

Eerst misschien eventjes uitleggen wat een convergentielijn precies is. Het is een lijn die de plaatsen verbindt waar de wind plots uit een andere richting gaat waaien. Hier in Drongen waaide het de hele dag uit het oostzuidoosten. Op minder dan een half uur tijd draaide de wind hondertachtig graden, om de rest van de avond uit het westnoordwesten te waaien.

Op een convergentielijn vindt een stijgende luchtbeweging plaats. Dat is normaal. De wind waait er aan de grond uit twee tegenovergestelde richtingen naar éénzelfde plaats toe. De luchtstromingen botsen tegen elkaar. Er ontstaat op die plaats een "overschot" aan lucht. Dat teveel aan lucht kan maar één kant op: naar omhoog.

Een convergentielijn is dé risicoplaats bij uitstek voor het ontstaan van onweer. De lucht wordt omhoog gedwongen en koelt af. Als er veel vocht in de lucht aanwezig is, raakt die verzadigd en ontstaat er cumulusbewolking, die kan uitgroeien tot een onweer.

Zo ver kwam het vandaag niet. Er was blijkbaar niet genoeg vocht aanwezig in de lucht om onweer te veroorzaken. Toch was de stijgende luchtbeweging duidelijk te merken. Hele zwermen meeuwen lieten zich de gratis lift naar boven welgevallen en dreven mee met de convergentielijn het binnenland in, zonder met de vleugels te moeten klapperen. De terugtocht naar de kust zal ongetwijfeld wat moeilijker verlopen zijn...

Hieronder twee illustraties: een schematische voorstelling van de stijgende luchtbeweging van de convergentielijn waarop de meeuwen zich lieten meedrijven en een grafiekje van mijn weerstation waarop de windsprong van oostzuidoost naar westnoordwest (op minder dan een half uur tijd) duidelijk te zien is.

convergentielijn2

convergentielijn

22:03 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: actueel weer, weerstation |  Facebook |

18-06-08

Herclassificatie van de diersoorten

Een opeenvolgende reeks van zachte winters en nu ook een nat, vochtig en warm voorjaar. Meer heeft de slakkenpopulatie niet nodig om uit haar voegen te barsten. Met honderden kruipen ze door de tuin en over het terras. Zelfs de plantjes in de bloembakken vallen aan de vraatzuchtige monsters (naakt of voorzien van een huis) te prooi.

Op zoek naar een doeltreffende manier doch milieuvriendelijke manier om die bruine, slijmerige gevallen te bestrijden, kwam ik terecht op de website van Aveve. Daar staat een "slakicide" vermeld dat ik sowieso niet zou overwegen om te kopen, maar hun classificatie van de diersoorten slaat echt wel alles (klik op de illustratie hieronder en u ziet wat ik bedoel). Aveve gaat toch prat op gezond boerenverstand?

metason

13:42 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: actueel weer, media |  Facebook |

03-06-08

Mijn naam is Gust

Een medewerker van het KNMI meldde gisteravond dat er in Westdorpe (gemeente Terneuzen, Zeeuws-Vlaanderen) 18 mm neerslag was gevallen op 10 minuten tijd. Toevallig was ik in de buurt en het resultaat van die wolkbreuk was in de omgeving van Westdorpe goed te merken. Niet zozeer aan de plassen of andere wateroverlast, maar wel aan afgerukte takken die over de weg lagen. En daar zaten soms serieuze exemplaren tussen.

"Afgerukte takken door de regen?", vraagt u zich misschien af. Jazeker, maar dan wel onrechtstreeks. De wolkbreuk kwam opzetten als een gordijn van regen. Die felle regen sleurt als het ware de lucht mee naar beneden. Er ontstaat een sterke dalende luchtstroom, die een snelheid kan bereiken van meer dan 100 kilometer per uur en in extreme gevallen zelfs tot meer dan 200 kilometer per uur. Als die dalende luchtkolom tegen de grond botst, wordt hij afgebogen en zet hij zijn weg horizontaal verder. Er ontstaat een zone van hevige wind voor de onweersbui uit. "Onweer dat vergezeld kan gaan van zware windstoten", waarschuwen Frank en Sabine dan. De vakterm voor zo'n zone met hevige wind voor een onweerscomplex uit, luidt "gust front". Eén zo'n zware windstoot heet in weerkundige kringen een "downburst". 

Een downburst wordt vaak verward met een windhoos. In beide gevallen begint het vaak uit het niets heel erg hard te waaien. Maar het ontstaan is dus fundamenteel anders: een downburst ontstaat door een dalende luchtkolom, een windhoos door een stijgende windkolom. De schade zal dikwijls even groot zijn, dus de verwarring is begrijpelijk.

westdorpe

 

Afgerukte takken in Westdorpe op 2 juni 2008: het resultaat van een downburst uit een "gust front".

09:51 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: actueel weer, onweer |  Facebook |

16-05-08

Gentse wolkbreuk

Zo, hier zijn we weer.

Gisteren hebben we nog eens aan den lijve kunnen ondervinden wat er gebeurt als een kleine maar venijnige bui lang boven dezelfde plaats blijft hangen. Hier in Drongen zaten we aan de rand van die bui. Je zag dat meer naar het oosten de lucht nog dreigender was. Mijn elektronische regenmeter gaf ruim 15 mm neerslag aan. Dat betekende weinig goeds voor de gemeenten meer naar het oosten. Dat bleek ook wat later op het nieuws. In de omgeving van Oostakker, Sint-Amandsberg, Gentbrugge en Ledeberg viel tot 35 mm, wat zorgde voor de bekende beelden van overstroomde straten en ondergelopen kelders.

Vanmorgen bleek dat de KMI-regenmeter 17,5 mm had opgevangen. De elektronische duidde "maar" 15,4 mm aan. De twee staan nochtans maar een meter of twee van elkaar vandaan. Een bewijs dat de waarden van elektronische pluviometers met een korreltje zout moeten worden genomen.

18:30 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: actueel weer, weerstation, onweer |  Facebook |

02-04-08

Echt Ronde van Vlaanderen-weer op komst

Het ziet er naar uit dat de renners tijdens de Ronde van Vlaanderen 2008 nog eens echt ouderwets "Ronde van Vlaanderen"-weer over zich heen zullen krijgen. Bij de start in Brugge temperaturen nauwelijks boven het vriespunt. Onderweg een koude noordwestenwind en op tijd en stond buien. Buien die zelfs een winters karakter kunnen hebben, met regen, stofhagel en natte sneeuw. Er zal rond vijf uur in Meerbeke geen watje op het podium staan, zoveel is wel zeker.

Oorzaak van het Ronde van Vlaanderen-weer is een hogedrukgebied dat zich komend weekend ontwikkelt  boven Groenland en IJsland, in combinatie met een depressie die vanuit Scandinavië naar het zuiden afzakt. Dat zorgt bij ons voor een stevige noordelijke luchtstroming, met ijskoude bovenluchten. Op 850 hPa (ongeveer 1500 meter hoogte) zakt de temperatuur zondag tot -5 à -6°C, op 500 hPa (ongeveer 5000 meter) tot -35° à -40°C. Dat staat garant voor stevige buien met een winterse lading. Tussen de buien door kan de temperatuur oplopen tot een graad of 7°, maar tijdens de buien is het beduidend kouder. De ploegleiders mogen de arm- en beenstukken, regenjasjes en handschoenen alvast bij de hand houden. Vanuit de luie zetel wordt het smullen geblazen van ongetwijfeld schitterende beelden, voor de renners zelf wordt het afzien.

ronde1

 

12:30 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: actueel weer, sport |  Facebook |

05-03-08

Eerste sneeuwdek van de winter

Vanochtend, op 5 maart, lag hier zowaar het eerste sneeuwdekje van de winter. Een flinterdun, maar wel zo goed als gesloten dekje van een kleine halve centimeter. Dat was het resultaat van een sneeuwbui vlak voor middernacht. Daarna klaarde het uit en begon het te vriezen.

Gelukkig had ik eraan gedacht om de sneeuwbeker te plaatsen in de pluviometer. Dat is een metalen recipiënt dat beter geschikt is dan de glazen fles om sneeuw en hagel op te vangen. In tegenstelling tot de glazen fles, kan de metalen beker ook niet breken als de opgevangen neerslag bevriest en uitzet.

Vanochtend dus de metalen beker binnengezet, de opgevangen sneeuw laten smelten en op die manier 1,4 mm neerslag opgemeten. De eerste en waarschijnlijk ook laatste sneeuw-stuiptrekking van deze winter. Op naar de lente!

09:41 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: actueel weer, weerstation |  Facebook |

20-02-08

Gratis af te halen

Gratis af te halen: 0,2 hellmannpunt. Bood zich gisteren onverwachts aan in Drongen-Baarle, maar ik hoef het niet meer. Reden: te weinig te laat.

  Dat.   Tg           Tx          uur        Tn           uur

hellmann

09:45 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: actueel weer |  Facebook |

07-02-08

Er is een windhoos gesignaleerd...

De windhoos die Dendermonde en Lier trof in de nacht van dinsdag op woensdag, kwam niet onverwacht. Dat ze precies op die plek zou toeslaan, dat kon uiteraard niemand voorzien. Maar dat er een kans was op windhozen, daarvoor was er 's morgens al gewaarschuwd. Onder andere door de websites Severe Wheater Outlook Benelux en Estofex.

Het was duidelijk dat de situatie gunstig was voor de vorming van zogenaamde low topped supercells, waarbij tornado's kunnen optreden. Het woord "tornado" is hier weldegelijk op zijn plaats, want ze ontstaan op precies dezelfde manier als de exemplaren in de Verenigde Staten.

Rond 22 uur verscheen op de radarbeelden boven de Westhoek een onweersbui die er verdacht uitzag.  Vooral de kleine maar felle neerslagkern (op de radarbeelden rood gekleurd) deed al een waarschuwingslichtje knipperen. De bui trok naar het noordoosten, richting Gent en Waasland. Om 22.30 uur vormde zich in de bui een zogenaamde "bow-echo" op de radarbeelden. Opnieuw een teken dat het er bijzonder heftig aan toe kan gaan. De kern lag toen ongeveer boven Kortrijk en splitste zich in twee delen. De noordelijke trok verder in de richting van Gent, passeerde recht over Drongen-Baarle en loste langzaam op. De zuidelijke kern begon een meer oostelijke koers te varen (een zogenaamde "right mover") en activeerde nog. Het is uit die kern dat boven Dendermonde en later ook nog eens boven Lier de windhoos (=tornado) zou ontstaan.

Ik heb van de celsplitsing boven Kortrijk een screenshot gemaakt (zie onderste radarbeeld).

Het blijft merkwaardig. Als er op de E17 in Kalken een file staat, wordt daar tot vervelens toe voor gewaarschuwd op de radio. Als een potentieel heel gevaarlijke onweersbui over Vlaanderen trekt, dan hoor je daar niets over. Hoewel het gevaar én het traject van de bui pakweg een uur op voorhand zeer goed kan worden ingeschat. Waarom in zo'n geval geen actuele weersinformatie op de radio? "Het Vlaamse weercentrum signaleert een hevige onweersbui die over een half uur over Gent zal trekken. Ga niet buiten en hou alles goed dicht."

cel1

celsplit

23:45 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: actueel weer, media |  Facebook |

22-01-08

Padden, krokussen en pollen

Krokussen in bloei, padden die beginnen aan hun trek en de eerste waarschuwingen voor stuifmeelpollen in de lucht. En dat allemaal in wat dé wintermaand bij uitstek hoort te zijn. Januari 2008 is goed op weg om de derde zachtste januarimaand ooit te worden, na januari 2007 (!) en januari 1834. Na het inversiewintertje vlak voor de kerstdagen en de twee koude dagen rond nieuwjaar, is het volledig fout beginnen te lopen. Rond een hogedrukgebied met kern ten zuidwesten van ons land, stroomde maritiem subtropische lucht naar onze omgeving. Dat is in de winter zowat de zachtst mogelijke luchtmassa.
Het ziet er niet naar uit dat het de eerstkomende tien dagen nog zal winteren. Januari is dan achter de rug. We kunnen natuurlijk hopen op een koude februari, maar we starten al onder een slecht gesternte. Er zijn in de weerkunde weinig wetmatigheden in verband met de lange termijn, maar uit de statistieken blijkt één ding ontegensprekelijk: na een zachte wintermaand is de kans groter dan normaal dat ook de volgende maand te zacht zal verlopen. Dat is perfect te verklaren: door het te zachte weer is ook de temperatuur van het zeewater hoger dan normaal. Van zodra de wind vanover zee komt, loopt de temperatuur meteen op. In de strenge winter van 1963 was het zo koud, dat zich ook aan onze kust zeeijs begon te vormen. Als in zo'n winter de wind dan tijdelijk een paar dagen uit het westen komt, betekent dat niet meteen het einde van de vorstperiode. Vandaar de wijsheid: "In een strenge winter vriest het uit alle windrichtingen". In een zachte winter als deze kan het pas beginnen te vriezen als een heleboel radertjes in elkaar passen. Daar ziet het voorlopig niet naar uit.

11:35 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: actueel weer, klimaat |  Facebook |

23-12-07

Mooie schaatsdagen op de Kraenepoel

Dit was ongetwijfeld de mooiste vorst- en schaatsperiode sinds januari 2003. Vanaf donderdag was de Kraenepoel in Aalter beschaatsbaar. Toen nog op een kleine oppervlakte en in de mist. Vrijdag, na opnieuw een nacht met matige vorst, kon er al op een groter deel worden geschaatst. Dat gebeurde in een prachtig decor, want de zon scheen op een ruig berijpte omgeving. Het bleef de hele dag vriezen.

Zaterdag was naar verluidt de mooiste schaatsdag. Het had 's nachts ruim 7 graden gevroren, zodat voor het eerst sinds 2003 de volledige Kraenepoel beschaatsbaar was. Door andere (voetbal)verplichtingen kon ik zaterdag niet zelf het ijs op. Deze voormiddag kon er nog worden geschaatst, maar het kwik kwam boven nul en door de vochtige lucht (met een positieve dauwpunttemperatuur), kwam er water op het ijs en verloor het snel aan draagkracht, zodat rond de middag alleen nog op het voorste deel kon worden geschaatst. Al bij al was dit toch een prima schaatsperiode en hopelijk maar een voorproefje van wat nog komen gaat...

 

 

 

 

18:25 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (5) | Tags: schaatsen, actueel weer |  Facebook |

02-12-07

Overzicht herfst 2007

Een overzicht van de herfst 2007 in cijfers en grafiek:

 

 

herfst2007

 

 

herfst2007cijfers

 

Een herfst die we kunnen omschrijven als "normaal" met twee maanden die iets te koud waren (september en oktober) en een maand die iets te zacht verliep (november).

Wat november betreft: die maand verliep "winterser" dan januari 2007, ondanks het feit dat ze zachter was dan normaal!  De gemiddelde temperatuur van november was +7,0°, die van januari +7,4°C. November telde vijf vorstdagen, januari slechts vier.

Zoals het er nu naar uit ziet, zal ook wintermaand december 2007 het moeilijk hebben om kouder te verlopen dan herfstmaand november. 

22:37 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: klimaat, actueel weer |  Facebook |

18-11-07

Vijfde vorstdag

We zitten dit najaar al aan vijf vorstdagen. Dat is een kwart van het totale aantal vorstdagen van de vorige winter. De laagste temperatuur bedroeg tot nu toe -2,1°C op 18 november. Vorige winter moesten we wachten tot 23 januari voor het kwik voor het eerst onder de -2° daalde, hier in Drongen-Baarle.

Het lijkt er dus op dat W08 van plan is om een stuk beter te presteren dan zijn voorganger W07, wat natuurlijk niet zo moeilijk is. Ik leg de nadruk op lijkt, want dit relatief koude ("normale" is eigenlijk een beter woord) begin biedt uiteraard geen garantie op een gelijkaardig vervolg. Wat wel zeker lijkt als we de diverse ensemble-verwachtingen bekijken: een nieuwe recordzachte periode ligt niet in het vooruitschiet. De winterliefhebber leeft in hoop.

22:59 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: actueel weer, klimaat |  Facebook |

13-11-07

De fabel van het natte pak

Het is een bekende theorie: iemand die dagelijks met de fiets naar het werk of de school rijdt, zou maar 14,5 keer per jaar een regenpak moeten aantrekken. Die theorie is naar verluidt gebaseerd op cijfers van het KNMI: het regent jaarlijks maar 6,5 procent van de tijd. De andere 93,5 procent is het droog.

Eén of ander genie heeft dus de volgende berekening gemaakt: er zijn ongeveer 220 werkdagen (of schooldagen) in het jaar. 6,5 procent van 220 dagen is 14,5 dagen. Dat maakt dus 14,5 dagen fietsen met een regenpak en 205,5 dagen zonder regenpak.

Ik ken maar één geschikte plaats voor deze theorie: de prullenbak. Wie dagelijks met de fiets naar het werk of de school rijdt, weet uit ervaring dat deze berekening geen hout snijdt. Toen ik daarnet een stortbui op mijn nek kreeg tijdens het fietsen, viel mij in waarom. Die bui duurde amper drie minuten, maar dat was wel genoeg om klestnat te regenen.

Hoeveel kans heb ik op een nat pak als het op 1 dag welgeteld 3 minuten stortregent? Ik redeneer eventjes op dezelfde manier als hierboven. Een dag duurt 1440 minuten. Daarvan regent het 3 minuten, of 0,2 procent. Ik heb die dag dus 0,2 procent kans dat ik een regenpak moet aantrekken en 99,8 procent kans dat ik geen regenpak moet aantrekken.

Fout dus. Alles hangt immers af van de lengte van mijn fietstocht. Ik zit twee keer een half uur op de fiets. Wanneer moet ik die bewuste dag een regenpak aantrekken? Als die bui van 3 minuten zich voordoet tijdens het uur dat ik op de fiets zit. Die kans is (ongeveer) 1 op 24 en dus 4,17 procent of ruim twintig keer groter dan de kans in mijn foute redenering.

De redeneringsfout in de theorie hierboven is dus dat er geen rekening wordt gehouden met het feit dat je ook een regenpak aan moet trekken als het maar tijdens een deeltje van je fietstocht regent. Het aantal dagen ligt in elk geval beduidend hoger dan de 14,5 waarvan sprake, afhankelijk van de lengte van de fietstocht. Ha! Weer een mythe ontkracht!

21:37 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (2) | Tags: actueel weer |  Facebook |

01-11-07

De saaiste maand achter de rug.

Voilà. Oktober is verleden, de saaiste maand van het jaar (op weervlak) is achter de rug. Enfin. Dat is mijn mening dan toch.

Oktober komt te laat op het jaar voor warm en/of dynamisch zomerweer, maar komt te vroeg voor kou en/of sneeuw. En voor u afkomt met het voorbeeld van oktober 2004 of het nachtvorstje van vorige week: ik bedoel échte sneeuw en échte kou.

Oktober 2007 scoorde met een maandgemiddelde temperatuur van 10,1°C hier in Drongen-Baarle drie tienden onder de norm. Het is daarmee de vierde maand op rij die (een ietsiepietsie) te koud is.

Een eerste blik op de weerkaarten van november leert dat, na een zachte start, we vrij snel terugkeren naar normale temperaturen voor de tijd van het jaar. Over een week lijkt het met een noordwestelijke stroming wat guurder te worden, wat misschien wel de eerste natte vlokken van het jaar kan opleveren,  zeker in de hogere Ardennen.

 

oktober2007

23:38 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) | Tags: actueel weer, klimaat |  Facebook |

21-10-07

Eerste vorstnacht van W08

De eerste vorstnacht van de winter 2007-2008 (kortweg: W08) is een feit. Vanochtend vroeg daalde het kwik hier in Drongen-Baarle tot -0,7°C. In de nabijgelegen plaatsen Sleidinge en Zomergem werd het respectievelijk -0,6 en -0,9°C. Daarmee was deze omgeving de koudste plek in Vlaanderen. In het oosten was er al wat meer bewolking binnengedreven die de kou kon temperen.

 

Daarmee valt de eerste vorstdag een stuk vroeger dan de vorige twee jaar, met toen de eerste vorst op 18 november 2005 en 18 december (!) 2006. Ook de volgende dagen blijft het relatief koud weer voor de tijd van het jaar.

 

21:18 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: actueel weer |  Facebook |

26-09-07

Cijfertjes

Nog maar eens wat cijfertjes? Allez vooruit, nog maar eens wat cijfertjes!

Het was een kille en natte dag vandaag.  Er viel 8,6 mm regen. Dat bracht het lopende maandtotaal voor september nu op 60,8 mm en dat is al meer dan de norm. De volgende dagen komen daar gegarandeerd nog wat millimeters bij.

De maximumtemperatuur bleef steken op een schamele +12,2°C. Dat was het laagste maximum sinds 3 april (+10,3°). Het daggemiddelde bleef voor het eerst dit najaar met 9,7° ook onder de +10°. Dat was dan weer geleden van 19 april. Ter vergelijking: in de recordzachte september van vorig jaar was het "koudste" daggemiddelde +14,2°C

Onze portie herfst hebben we dit jaar dus al gehad, nog voor oktober op de kalender staat. Dat was de voorbije jaren wel eventjes anders.

Als u zich afvraagt welke conclusie we hieruit kunnen trekken voor het weerbeeld van de komende winter, dan is het antwoord duidelijk: geen enkele. Daarover later meer.

23:54 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (3) | Tags: actueel weer, klimaat |  Facebook |

18-09-07

Saai is voorbij

De beste manier om saai weer te laten eindigen? Er over klagen. Nadat er dagenlang zo goed als niets gebeurde op het weerfront (zoals gisteren hier gemeld), is de voorbije 24 uur in Drongen-Baarle maar liefst 29 mm regen naar beneden "gekletst", dubbel zo veel als er in de rest van de maand al gevallen was.

Het herfstbeeld is nu wel compleet. Gisteren raakte de maximumtemperatuur niet boven de 15° en dat was al van eind mei geleden. Nadat we tot en met juni 2007 een jaar lang ruim te hoog boven onze stand hebben geleefd, is de gemiddelde temperatuur nu al drie maanden lang "normaal" te noemen.  Benieuwd of dit zich voortzet en of we misschien nog eens aan een te koude periode kunnen beginnen. Vanaf pakweg december of zo...

09:37 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) | Tags: actueel weer |  Facebook |

17-09-07

Normaal is saai

September verloopt tot nog toe heel normaal wat het weer betreft. Voor een weeramateur betekent dat meestal: nogal saai. Geen extreme hitte of kou, geen zondvloed of opvallende droogte,...

Saai weer is natuurlijk geen slecht weer. De voorbije dagen leenden zich uitstekend voor het verrichten van allerei klusjes buiten. Met het droge weer in het achterhoofd had ik besloten om donderdag en vrijdag wat overuren van de afgelopen weken te compenseren en die twee dagen nuttig te gebruiken. Dat is ook gelukt. Vier ramen en de achterdeur zijn herschilderd, een berg keitjes is uitgevoerd over de oprit en het grote houten speeltuig staat opnieuw netjes in de olie. Een verademing, zo'n paar dagen fysieke arbeid tussen al het bureauwerk in. (Het smaakt eigenlijk naar meer, maar dit dus tussen haakjes).

Er staan ons nu een paar relatief koele dagen te wachten , met vandaag ook regen, maar vanaf donderdag liggen de temperaturen alweer boven de  norm.

staafjes

12:30 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: actueel weer |  Facebook |

12-09-07

Septembernachten

Het hoogtepunt van de zomer is nu echt wel achter de rug. Vannacht kon het kwik dalen tot +5,7°C, de koudste nacht sinds 22 april. Het stadseffect liet zich weer volop gelden. In het weerstation van de Volkssterrenwacht Armand Pien in Gent-centrum, daalde de temperatuur niet verder dan +9,1°, of meer dan drie graden verschil.

In de recordzachte septembermaand van 2006 daalde de temperatuur nooit onder de +8,7°C (8 september 2006). Toch was de kou van de voorbije nacht allesbehalve uitzonderlijk. Op 18 september 2005 kon het kwik dalen tot +3,3°C. Het lopende maandgemiddelde is nu precies gelijk aan de norm voor september. De twee voorbije maanden lag het maandgemiddelde uiteindelijk één tiende onder de norm. Haast perfect normaal, met andere woorden.

09:46 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (2) | Tags: klimaat, actueel weer |  Facebook |

29-08-07

Weer een halve graad er af

Het leven kan soms boeiend zijn. Als het bestaat uit een aaneenschakeling van records bijvoorbeeld. Alweer mochten we hier in Baarle de koudste augustus-nacht sinds het begin van de waarnemingen noteren (meer uitleg in de bijdrage hieronder). Het record werd met een halve graad aangescherpt en bedraagt nu +7,1°C.

Het hoeft niet te verwonderen als het record de komende nacht opnieuw sneuvelt. Het Amerikaanse GFS-model voorziet voor onze regio opnieuw een minimum van +7°. In de Hoge Venen zou het kwik zelfs kunnen dalen tot +1°.

UPDATE 30/08: En het record is opnieuw gesneuveld, met twee tienden. Het staat nu op 6,9°C.

Uiteindelijk kwam het in de Hoge Venen (Elsenborn) zelfs tot lichte nachtvorst in thermometerhut, met een minimum van -0,6°C. Vorst in de zomer: het kan zelfs nog in 2007.

09:25 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (1) | Tags: actueel weer, weerstation |  Facebook |