Station Baarle

Bericht van sluiting

2011-10-17T16:22:04+02:00

Er zijn maar 24 uur in een dag, maar 7 dagen in een week en maar 365 dagen in een jaar (de vierjaarlijkse extra dag even ter zijde gelaten). Ik kom er niet meer toe om nog actief bloggen, laat staan die blog dan ook nog eens te promoten. Daarom zet ik mijn blog-activiteiten stop. Alleen de IJsverwachting blijft tijdens de wintermaanden nog actief.

Dank voor uw interesse de voorbije jaren en voel u vrij om te struinen in het archief, dat ik online laat staan.

Gert

Bescheiden schaatsmogelijkheden

2010-02-15T22:37:39+01:00

Zoals verwacht heeft de bewolking en de sneeuw roet in het eten gegooid van de Vlaamse schaatsliefhebber. Er is een ijsvloer ontstaan, maar die was vrijwel nergens sterk genoeg om schaatsers te kunnen dragen. Toch heb ik vandaag een kilometertje of 50 kunnen schaatsen op natuurijs. Op een ondergelopen weide in Nazareth-Eke hebben vrijwillgers een baan van ongeveer 800 meter schoongeveegd. De ijsvloer kraakte nog wat, maar op zo'n weiland kan dat weinig kwaad.

Op deze weide zal ook de volgende 2 dagen nog wel kunnen worden geschaatst. Vooral in de nacht van dinsdag op woensdag kan het kwik nog een keer diep onderuit gaan. Maar stilaan is het uit met de pret. De dooi zet niet overtuigend in, maar wel genoeg om sneeuw en ijs te doen verdwijnen. Vanaf donderdag schommelt het kwik dag en nacht tussen het vriespunt en +5°C. Het is dan onaangenaam, waterkoud weer. Op de langere termijn lijkt de vorst niet echt meer terug te keren, en stilaan doemt de maand maart op aan de horizon.

De winter van 2009-2010 zal de geschiedenis ingaan als een lange winter, met veel sneeuwdagen maar zonder uitgesproken vrieskou en met af en toe net iets te lange onderbrekingen, die de ijsvloer weer deden verdwijnen. Zo kwam het in Drongen geen enkele nacht tot strenge vorst. Daardoor bleven de schaatsmogelijkheden in Vlaanderen beperkt. Heel anders was het in het noordoosten van Nederland. Daar verliep de winter beduidend kouder en stond met wekenlang op het ijs. De voorbije dagen reden daar zelfs auto's over de ijsvloer en ook op het IJsselmeer werd er geschaatst. Beelden waar we in Vlaanderen alleen maar van konden dromen.

2009 samengevat in FB-status

2009-12-27T16:20:28+01:00

De Gentse Weerkring nodigt uit

2009-11-26T17:28:49+01:00

Zaterdag 12 december 2009 om 20 uur

In de Volkssterrenwacht Armand Pien, Universiteit Gent, Gezusters Lovelingstraat, Gent

Eindejaarsbijeenkomst van de Gentse Weerkring

Programma:

20 uur: welkomstwoord door Joachim Castelain, secretaris van de Gentse Weerkring

20.05 uur: actuele weerbriefing door Gert Coone, marien meteoroloog (KMI-OMS)

20.20 uur: "Met de wind in de zeilen": voordracht door marien meteoroloog Fritz Buyl, die met succes wedstrijdzeilers bijstaat in hun race rond de wereld. Zo leidde hij de bekende Belgische zeiler Michel Kleinjans dit jaar nog naar de overwinning in de Portimão Global Ocean Race. Hij staat ook in voor de weersverwachtingen van het zeilschip Clipper Stad Amsterdam, momenteel te zien als de Beagle op Canvas en VPRO.

21.00 uur: pauze met gelegenheid tot het nuttigen van een drankje

21.30 uur: 3D-winterbeelden van de vorstperiode december 2008-januari 2009 door Luk De Rop. Bij de kenners zijn de driedimentionele weerfoto's van Luk De Rop uit Sinaai een begrip. De Volkssterrenwacht Armand Pien beschikt over de meest gesofisticeerde apparatuur om deze spectaculaire foto's optimaal tot hun recht te laten komen.

De toegang is zoals altijd gratis.

De Gentse Weerkring dankt de Volkssterrenwacht Armand Pien voor de bereidwillige medewerking.

Wij hopen jullie talrijk te mogen verwelkomen!

Waar wachten we nog op?

2009-11-12T21:50:13+01:00

De etnoloog

2009-11-03T22:09:07+01:00

Kleine gedachte bij het heengaan van de 100-jarige etnoloog Claude Lévi-Strauss:

De etnoloog

Heel erg erudiet
bestudeert de etnoloog
de mens en zijn gedrag als kuddedier.

verwart u hem echter niet
met zijn collega entomoloog:
het scheelt toch al snel een poot of vier.

Mag ik u eddy voorstellen?

2009-11-02T15:29:23+01:00

Op de waterdamp-satellietbeelden van vandaag (Meteosat SEVIRI) is een pracht van een "eddy" te zien. Dat is die mooie krul, bijna een slakkenhuis zelfs, die zichtbaar is tussen Schotland en Scandinavië.

Een waterdampbeeld is vrijwel nooit te zien in de weerberichten in de media, waar vooral visuele en infrarode beelden opduiken. Een meteoroloog kan er nochtans waardevolle informatie uit halen. Op de waterdampbeelden staat wit voor vochtige en zwart voor droge lucht.

Een eddy ontstaat in een zogenaamde "dark stripe": een band met droge stratosferische lucht die doordringt tot in de bovenste lagen van de troposfeer, meestal in de omgeving van een koufront. In zo'n dark stripe bevindt zich vaak een maximum van positieve vorticiteit. In de omgeving van dit maximum begint de luchtstroom cyclonaal te roteren. Dat heeft tot gevolg dat vochtige ("witte") lucht uit de omgeving in de droge ("zwarte") dark stripe wordt gezogen, waardoor na een tijdje een mooie zwart-witte spiraal ontstaat. Zo mooi als vandaag, zijn ze zelden te zien op satellietbeelden.

(Meteosat SEVIRI 20091102 1200 UTC, 5.35 - 7.15 µm Water Vapour)

IJsverwachting is terug

2009-10-29T21:43:12+01:00

Toegegeven: ik heb er eventjes aan gedacht om er de brui aan te geven, aan mijn IJsverwachting. Er kruipt immers veel tijd in om deze verwachtingen actueel te houden. Maar met de winter die stilaan weer nadert, begint die ijsmicrobe toch weer onbedaarlijk te kriebelen. De IJsverwachting is dus terug, in een licht aangepaste vorm. Neem er gerust eens een kijkje.

Splitfronten, open cellen en berggolfjes

2009-10-03T16:53:03+02:00

Op de regionale SatRep-foto van vandaag zijn enkele interessante dingen te zien. SatRep staat voor Satellite Report: een satellietfoto waarop de (KNMI-)meteoroloog van dienst enkele belangrijke of opmerkelijke meteorologische fenomenen aanduidt en soms ook kort bespreekt.

Op de SatRep van deze ochtend zien we een koufront met een duidelijk split-front karakter. Dat betekent dat de scheiding tussen de warme en de koude luchtmassa aan de grond niet samenvalt met de scheiding van de beide luchtmassa's op grotere hoogte. Vaak valt er meer neerslag uit het hoogtefront dan uit het eigenlijke koufront. Kenmerkend voor het koufront aan de grond is de vaak scherpe afbakening van de bewolking: na doortocht van het grondfront klaart het onmiddellijk uit.

Achter het koufront zien we de typische Open Cel Convectie (OCC) in de polaire lucht. Een aantal van die convectieve cellen kunnen uitgroeien tot pittige buien. Ten noordoosten van Schotland hebben een aantal buien zich al gegroepeerd tot een komma.

Boven Schotland zien we een mooi verschijnsel. De wind waait daar uit het noordwesten. Aan de loefzijde van de Highlands zien we dat er wolkenpakketten ontstaan ten gevolge van "stuw": de lucht wordt gedwongen om te stijgen langs de berghellingen en koelt af. Het aanwezige vocht condenseert en vormt wolken. Aan de lijzijde van de Highlands zien we net het omgekeerde, namelijk een fohn-effect: de lucht daalt weer, warmt daarbij op en de bewolking verdwijnt als sneeuw voor de zon.

Bijzonder opvallend ten slotte zijn de "mountain waves" (berggolven) boven Ierland en Wales. De wind waait daar uit het westen, loodrecht op een aantal heuvelrugjes. Daardoor onstaat er benedenwinds turbulentie: de lucht maakt een golvende beweging, veroorzaakt door de heuvelrug. In de golftoppen wordt de lucht opgetild, koelt hij af en ontstaat er bewolking. In de golfdalen lost de bewolking weer op. Daardoor ontstaan een aantal evenwijdig lopende, langgerekte opklaringsgebieden in de bewolking. Wie de bewegende satellietbeelden heeft gezien, merkte dat deze opklaringsgebieden niet meetrokken met de stroming, maar ter plaatse bleven liggen, wat een bijzonder merkwaardig beeld opleverde.

Bron foto: www.knmi.nl

Op het radarbeeld van enkele uren later is het split front-karakter van het koufront ook duidelijk te zien. Het hoogtefront ligt boven het noorden van Nederland, terwijl het eigenlijke koufront nog boven de Noordzee ligt. In dit geval is het grondfront op zee wel actiever dan het hoogtefront boven land.

Tot slot een figuur die het ontstaan van de "ter plaatse trappelende" bewolking en opklaringsgebieden door mountain waves mooi illustreert (klik hier voor de bron):

Stad Amsterdam in kielzog van Beagle

2009-09-01T10:07:13+02:00

Vandaag begint de clipper Stad Amsterdam vanuit Plymouth aan een wereldreis, in het kielzog van haar beroemde voorganger Beagle, het zeilschip waarmee Charles Darwin zijn legendarisch geworden reis maakte. De Stad Amsterdam doet de hele trip opnieuw, met aan boord een hele rist wetenschappers en vooral ook media-mensen. De hele reis komt elke week op TV, op zondagavond op Nederland 2 (VPRO) en op woensdagavond op Canvas. De eerste uitzendingen zijn op zondag 13 september om 21.20 uur en op woensdag 16 september.

De "routering" (meteorologische begeleiding) van de Stad Amsterdam gebeurt door mijn twee OMS-collega's Marc en Fritz. Zij zullen het op weerkundig gebied gunstigste en veiligste traject voor de driemaster uitstippelen en moeten er dus voor zorgen dat schip en bemanning veilig op elke bestemming aankomen. Ze hebben zondag in ons meteopark in Oostende een hilarisch filmpje opgenomen dat binnenkort te zien zal zijn op de website van de Beagle-reis.

Overigens is de trip van de Stad Amsterdam vorige vrijdag al begonnen. Toen is de driemaster vertrokken vanuit de haven van Oostende naar Plymouth. We hebben toen vanuit het OMS druk overleg gepleegd met het Beagle-team. Er stond immers een harde tot stormachtige westzuidwestenwind op zee, met golven tot 3 meter hoog. Uiteindelijk is besloten om de Stad Amsterdam toch te laten vertrekken, omdat de omstandigheden geleidelijk aan iets beter zouden worden. De passagiers hadden even voordien nog genoten van heerlijke hapjes tijdens een receptie vlak voor het vertrek. Ik was er niet bij, maar ik neem aan dat even later menig Noordzee-vis en -meeuw in de omgeving van het zeilende schip mee heeft kunnen genieten van het half verteerde lekkers...

Foto: de clipper Stad Amsterdam (in de rol van de "Beagle") vrijdag bij het verlaten van de haven van Oostende bij windkracht 7. (bron: http://beagle.vpro.nl/)

Bill richting Europa

2009-08-23T14:42:04+02:00

Een kleine update in verband met orkaan Bill. Het Europese weermodel van ECMWF had (naar gewoonte) de situatie zoals te zien in de bijdrage hieronder goed opgepikt. Bill is nu een orkaan van de laagste categorie (1) en ligt voor de kust van Nova Scotia. In de loop van de dag verliest hij zijn status van orkaan en wordt opnieuw een storm: nog eventjes "tropical", maar al vrij snel "extra-tropical". Dat betekent dat Bill stilaan de kenmerken van een gewoon lagedrukgebied begint te vertonen, ondere andere met de ontwikkeling van een kou- en een warmfront. Dat betekent ook dat hij een "ex" voor zijn naam krijgt en vanaf morgen op de weerkaarten zal worden aangeduid met ex-Bill.

(Ex-)Bill zet de volgende dagen koers naar het oosten, ligt dinsdag halfweg de Atlantische Oceaan, ongeveer op onze hoogte (50° NB) en komt woensdag aan boven Ierland. Vervolgens buigt ex-Bill af naar het noordoosten, om via Schotland en de Noordzee naar de Noorse kust te trekken. Daar zal de depressie eind volgende week volledig opvullen en van de weerkaarten verdwijnen. Het einde van de eerste Atlantische orkaan van het seizoen.

(Bron illustratie: National Hurricane Center)

Orkaan Bill bijt de spits af

2009-08-16T14:14:23+02:00

Hoewel orkaan Bill officieel nog geboren moet worden, duikt hij op het einde van zijn leven al op in de langetermijnverwachtingen voor Europa. Bill is nu nog een prille tropische storm, de tweede van het seizoen. Zusje Ana is amper enkele uren ouder, maar zij heeft moeite om op toeren te komen omdat ze zich in een te droge luchtmassa bevindt. Als Ana boven de Benedenwindse Eilanden terecht komt, zwakt ze verder af tot een tropische depressie.

Niet zo met Bill. Deze tropische storm voelt zich prima in zijn vel boven het warme zeewater en sterkt snel aan. Het National Hurricane Center verwacht dat Bill dinsdagavond orkaankracht bereikt en verder aanzwelt tot een flinke Categorie 3. Voorlopig ziet het er naar uit dat Bill een noordelijke koers zal varen en niet over bewoond gebied zal trekken.

Het Europese weermodel ECMWF heeft orkaan Bill ook al opgepikt en in de EC1600-run duikt de orkaan voor het eerst op in de Atlantisch-Europese verwachtingskaart van maandag 24 augustus (zie illustratie 1). De orkaan ligt dan boven de Atlantische Oceaan, aan de noordwestelijke flank van het hogedrukgebied van de Azoren. Daardoor wordt het tropische systeem naar het noordoosten gedwongen. Bill verliest boven het noordelijke en dus koudere zeewater zijn tropische eigenschappen en wordt opgenomen in een lagedruksysteem ten zuiden van Groenland (illustratie 2).

Het is bekend dat weermodellen het behoorlijk op hun heupen krijgen van dergelijke orkaanrestanten. Dat blijkt ook weer uit de EC1600-run. De zwelgpartij inspireert het weermodel om de Atlantische depressie daarna razendsnel te laten uitdiepen, zodat er op de termijn +240u een indrukwekkende stormdepressie te zien is, waar je best met een grote boog omheen vaart (illustratie 3).

Laat het duidelijk zijn: de ontwikkelingen die ECMWF hier schetst zijn nog uiterst onzeker en een volgende oplossing ziet er allicht heel anders uit. We zijn gewaarschuwd: de weerkaarten op de middellange en lange termijn worden de komende tijd nog een stuk onzekerder dan anders al het geval is.

Kent u Bill persoonlijk of heeft u beeldmateriaal van Bill? Kent u iemand die nog met Bill in de klas heeft gezeten? Neem dan contact met ons op via e-mail of via de reactie-mogelijkheid.

Zomer in Zweden

2009-08-09T10:26:28+02:00

De voorbije veertien zomerdagen waren bijzonder aangenaam in Zweden: overdag rond de 22°C, geregeld zon, af en toe wat wolken en een enkele bui. Heerlijk voor wie, zoals ik, geen liefhebber is van tropische toestanden. Een vakantiebestemming die zeker voor herhaling vatbaar is!

Hieronder enkele sfeerbeelden uit Amot en Ockelbo, zo'n 250 kilometer ten noorden van Stockholm, een streek waar elanden en zelfs bruine beren nog door de bossen dwalen.

Live op Radio 2 Oost-Vlaanderen

2009-07-18T22:58:28+02:00

Op vraag van Radio 2 Oost-Vlaanderen zal ik van maandag 20 juli tot en met donderdag 23 juli elke dag een live weerpraatje verzorgen van op de Gentse Feesten, tijdens het programma Avondpost. De twee vaste weermannen van Radio 2 Oost-Vlaanderen waren verhinderd, dus iemand moest het toch doen, nietwaar?

Te horen ergens tussen 17 en 17.20 uur. Op de radio, of via het internet met deze link: Radio 2 Oost-Vlaanderen webradio.

Een onschuldig stofdink

2009-07-11T18:31:44+02:00

Een zinderende zomerzon straalde boven de druk bevolkte feestweide in het sympathieke grensdorpje Overslag, dat naar goede gewoonte uitbundig de zomerkermis vierde. Op het geïmproviseerde podium gaf harmonie Concordia, opgesteld in een halve cirkel, vol van katoen. De zwierige walsmuziek lokte de feestvierende dorpsbewoners met tientallen naar de dansvloer die was opgetrokken uit houten planken, met zorg splintervrij geschaafd door de plaatselijke schrijnwerker Tuur De Winne. Niets liet vermoeden dat een uitzonderlijk en onschuldig ogend, maar desalniettemin verwoestend weerfenomeen dit vredelievende tafereel zo snel zou verstoren.

(Lees de rest van dit verhaal in het boek 'Weerberichten en enkele gedichten', Gert Coone, Uitgeverij Bola Editions, Gent 2010)

Uitzonderlijk sterk optreden van stofhoos op Werchter

2009-07-05T00:40:48+02:00

Een stofhoos heeft vandaag (zaterdag) lelijk huis gehouden op het festivalterrein in Werchter. In de kop van het artikel op de website van Het Nieuwsblad is er sprake van een windhoos, maar dat klopt dus niet.

Een stofhoos (of in het Engels: dust devil) ontstaat als de ondergrond erg sterk wordt verhit, de lucht onstabiel is en er weinig wind staat. Stofhozen zijn dus het vaakst te zien in het voorjaar en in de zomer, boven zanderige oppervlakten. De zon warmt de zandgrond sterk op. Die warme lucht stijgt op. De lucht die verdwijnt, wordt langs de grond aangevuld met lucht uit de omgeving. Doordat de toestromende lucht op de ene plek meer wrijving ondervindt dan elders, kan de stijgende luchtkolom langzaam beginnen te roteren.

Als de verhitting een tijdje verdergaat, wordt de stijgbeweging uiteraard groter. De langzaam draaiende luchtkolom wordt uitgerokken, waardoor hij sneller gaat draaien, wegens de wet van het behoud van het impulsmoment. Hetzelfde fenomeen doet zich voor als een kunstschaatster een pirouette maakt. Ze gaat sneller ronddraaien als ze zich uitstrekt.

Het hele systeempje houdt nu zichzelf in stand: vanuit de omgeving wordt nieuwe hete lucht aangevoerd, die ervoor zorgt dat de luchtkolom sneller stijgt, waardoor de rotatie nog toeneemt, waardoor er meer lucht wordt aangezogen, enzovoort. Doordat de stijgende en roterende luchtkolom stof en vuilnis mee opzuigt, wordt hij zichtbaar. Daaraan dankt hij ook zijn naam "stofhoos". Door het samenspel van de rotatie en de wrijving langs het aardoppervlak, zal de stofhoos zich langzaam verplaatsen over de zandvlakte, zoals ook een draaiende tol langzaam over de vloer voortbeweegt.

Van zodra de stofhoos koelere lucht uit de omgeving opzuigt, bijvoorbeeld van over een weiland of een bos, valt het hele proces in duigen en zal de hoos binnen enkele seconden volledig verdwijnen. Het stof en vuilnis dwarrelt dan weer naar beneden.

Een platgetreden festivalterrein onder een brandende zon, is blijkbaar een uitstekende voedingsbodem voor een stevige stofhoos. Het is niet de eerste keer dat dergelijke manifestaties een dust devil op bezoek krijgen. Stofhozen veroorzaken zelden schade, maar de allersterkste exemplaren zijn te vergelijken met een zwakke tornado (voor de kenners: een EF0). Het gebeurt nog veel minder dat stofhozen voor gewonden zorgen. Wat dat betreft zorgde de stofhoos op Werchter '09 echt wel voor een uitzonderlijk sterk optreden.

Festivalgangers hebben onderstaand filmpje van de stofhoos gepost op YouTube:

Zeemist, zon en stapelwolken

2009-06-29T17:05:26+02:00

Bekijk de beelden van de drie KMI-webcams hieronder. Ze zijn van precies hetzelfde moment, maar tonen drie totaal verschillende weerbeelden.

In het zomerse Melle (vlak bij Gent) is er letterlijk en figuurlijk geen wolkje aan de lucht. In Zeebrugge lijkt het wel een sombere, mistige herfstdag en in Wideumont (Ardennen) is het onweerachtig.

Hoe kunnen we dat nu verklaren? Aan de grond staat er een zwakke noordoostelijke stroming, dus zou je droge lucht verwachten. Maar vanaf pakweg duizend meter hoogte is de stroming volledig tegengesteld en waait er een zuidwestelijke wind. Dat betekent dat er vochtige, subtropische lucht naar onze omgeving wordt gevoerd. In het centrum van het land is er niets aan de hand. De zon heeft het aardoppervlak opgewarmd, maar niet genoeg om convectieve bewolking (stapelwolken) te doen ontstaan. In het oosten van het land was het nog warmer. Daar zijn wel stapelwolken ontstaan, die in de provincie Luxemburg zelfs zijn uitgegroeid tot een onweersbui.

En aan de kust? Daar kwam de warme en vochtige lucht in contact met het relatief koude zeewater (17°C). Het zeewater koelde de onderste luchtlaag af. Toen die luchtlaag haar dauwpunttemperatuur van 18°C bereikte, raakte ze verzadigd en gebeurde het onvermijdelijke: de overtollige waterdamp in de lucht condenseerde tot mist.

Door het grote temperatuursverschil tussen de koude zee en het warme land, kwam er een zeebries op gang. De koude lucht stroomde naar het binnenland en voerde de mist mee. Van zodra die mist in het gebied terecht kwam waar het warmer was dan 18°C, verdampte hij opnieuw. Resultaat: mist op zee, mist op het strand bij 18°C, maar amper tweehonderd meter achter de zeedijk een stralende zon bij temperaturen van 22 à 23°C!

Bron beelden: website KMI.

Lichtende nachtwolken

2009-06-16T11:06:29+02:00

Vannacht een sms'je gekregen van een bevriend weerfotograaf met de korte, maar duidelijke mededeling "nlc". Deze afkorting staat voor Nederlandse Lapidaristen Club (verzamelaars van mineralen, gesteenten en fossielen), maar dus niet in dit geval. Met de Nederlandse Loodsen Coöperatie had het ook al niets te maken, evenmin als met de Nijmeegse Luchtvaart Club. Het sms'je betekende dat er lichtende nachtwolken te zien waren. Er had dus evengoed "lnw" kunnen staan, maar de engelstalige afkorting "nlc" (noctilucent clouds) is in meteorologische kringen nu eenmaal veel meer ingeburgerd.

Lichtende nachtwolken zijn een vrij zeldzaam fenomeen. Ze zijn alleen te zien in deze tijd van het jaar, als de dagen op hun langst en de nachten op hun kortst zijn. Op het eerste gezicht zou je kunnen denken dat het om gewone cirruswolken gaat, maar dat is absoluut niet het geval. Waar de gewone sluierwolken tot ongeveer 10 kilometer hoogte en dus binnen de troposfeer hangen, bevinden de lichtende nachtwolken zich op ongeveer 70 tot 80 kilometer hoogte, dus in de bovenste lagen van de atmosfeer. Ze ontstaan als waterdamp zich op die hoogte als ijskristallen afzet op stofdeeltjes. Deze wolken ontstaan het hele jaar door, maar blijven meestal onzichtbaar. Behalve deze tijd van het jaar. Ze geven uiteraard zelf geen licht, maar worden nog beschenen door de zon als die aan de grond al een hele tijd onder is. Ze komen alleen rond de kortste nacht voor, omdat de zon dan nog een hele tijd vlak onder de horizon blijft staan.

Lichtende nachtwolken zijn niet te voorspellen. Soms zijn ze er, soms zijn ze er niet. Het is elke heldere avond rond de zomerse zonnewende weer afwachten of ze al dan niet zullen optreden. Het is een aantal weeramateurs opgevallen dat er opvallend veel lichtende nachtwolken te zien zijn kort na de lancering van een ruimteveer. Die theorie is logisch, want de raketmotor van dat veer brengt veel extra condensatiekernen op grote hoogte in de atmosfeer. Eén dezer dagen vertrekt opnieuw een veer naar het ISS. Een perfecte gelegenheid om deze theorie nog eens te toetsen.

(Foto: Mika Yrjölä via Wikipedia, lichtende nachtwolken boven Finland in 2004)

Nog wat nieuws over het onweer

2009-05-31T18:48:27+02:00

De pluviometer hier in Drongen-Baarle heeft tijdens het beruchte "hagelbollen van 10 cm"-onweer van 26 mei 34,9 mm regen opgevangen. Ik wacht nog op de definitieve bevestiging, maar waarschijnlijk is dat het hoogste aantal van alle waarnemingsstations. Er was nochtans geen overlast en - voor alle duidelijkheid - er viel hier geen hagel, alleen maar bakken regen.

In de media is er weer eens een potje van gemaakt. Er was sprake over "storm" (terwijl het gewoon een onweer was en absoluut geen storm) en ook het begrip "supercel" werd totaal verkeerd uitgelegd. Een supercel is helemaal geen samenklontering van bestaande buien, maar één enkele bui waarbij de instroom (updraft) en uitstroom (downdraft) elkaar niet hinderen, zodat de onweerscel het urenlang kan uitzingen. Dat in tegenstelling tot een klassiek warmte-onweer, dat vaak al na een half uur weer uitsterft. Wie er meer over wil weten, kan dit artikel eens lezen op de website van het KMI, per 1 juni trouwens ook mijn nieuwe werkgever.

De Gentse Weerkring nodigt uit

2009-04-09T09:51:45+02:00

Volkssterrenwacht Armand Pien (Gent)

Zaterdag 18 april om 19 uur

De Gentse Weerkring presenteert:

Van het strand naar de Zuidpool!

Een weerkundige gespreksavond brengt ons van de Vlaamse kust naar Antarctica:

19 uur:
Welkomstwoordje door Joachim Castelain, secretaris van de Gentse Weerkring

19.10 uur: “Maar aan zee schijnt de zon! Toch?”

Marien meteoroloog bij het Oceanografisch Meteorologisch Station (OMS) in Oostende en tevens voorzitter van de Gentse Weerkring Gert Coone licht toe waarom het weer aan onze kust soms drastisch anders is dan in het binnenland, maar daarom niet altijd beter.

19.40 uur: “Zwoel weer, gevolgd door onweer”

Fotografiedocent, gepassioneerd stormchaser en tevens huisfotograaf van de Gentse Weerkring Peter Vancoillie (aka SuperPete) brengt een nieuwe selectie uit zijn schitterende collectie (on)weerfoto’s.

20.30 uur: pauze
met de mogelijkheid tot het nuttigen van een streekbiertje (of frisdrank)

21.00 uur: “Vlaamse weerman op Antarctica”

Meteoroloog Marc De Keyser brengt jaarlijks drie maanden door op Patriot Hills, dé uitvalsbasis op Antarctica voor al wie op expeditie trekt naar de geografische Zuidpool of naar Mount Vinson. Hij maakt er weersverwachtingen voor de crew van gigantische bevoorradingsvliegtuigen, voor piloten van kleine expeditie-vliegtuigjes en voor avonturiers van allerlei slag. Tussendoor zegeviert hij er in ijzige marathons en ultra-lopen. Hij vertelt zijn verhaal, doorspekt met pittige anekdotes en geïllustreerd met indrukwekkende foto’s en filmpjes.

Gratis toegang.

De Gentse Weerkring dankt de Volkssterrenwacht Armand Pien voor de bereidwillige medewerking.

Adres: Volkssterrenwacht Armand Pien, Gezusters Lovelingstraat (zijkant van het universiteitsgebouw aan de Rozier), Gent.

Maandgegevens bijgewerkt

2009-02-27T12:43:29+01:00

Eindelijk nog eens de tijd gevonden (of de moeite genomen...) om de maand- en jaaroverzichten bij te werken op mijn website. De gegevens zijn nu weer volledig tot en met januari 2009.

Hieronder meteen ook maar de temperatuurgrafiek van het jaar 2008 met helemaal op het einde het begin van de koudste winterperiode sinds het begin van de waarnemingen in Drongen-Baarle in januari 2005.

Record lage luchtdruk

2009-01-23T14:52:28+01:00

De luchtdruk zakte in Drongen-Baarle vandaag tot een record lage 961,7 hPa. Het is van februari 1989 geleden dat er nog zo'n lage barometerstanden werden geregistreerd in de Lage Landen. Oorzaak was een kleine, maar venijnige randdepressie die vanmorgen met haar kern zowat pal over onze kust trok. Daardoor bleven we ook gespaard van het ergste windveld. Op de zuidelijke Noordzee stond korte tijd een volle storm (windkracht 9). Erger gaat het er morgen aan toe in het zuidwesten van Frankrijk. Daar beukt 's ochtends een depressie op de kust van de Golf van Biskaje in met orkaankracht (windkracht 12). Daar zullen we ongetwijfeld van horen in het nieuws.

Eindelijk wat rust

2009-01-12T19:00:07+01:00

Zo. De vorstperiode zit er op. Eindelijk. Het was geen leven meer. Het werk ging natuurlijk gewoon door. Dat betekent: meedraaien in het gewone dienstrooster, à rato van 13,5 uur per werkdag (van half zeven 's ochtends tot acht uur 's avonds). De ijsverwachting zo veel mogelijk actueel houden. In zulke spannende tijden liefst elke dag een update. Daarvoor ook in de vrije tijd de nieuwe weerkaarten op de voet volgen. Schaatsen slijpen voor mijzelf. Schaatsen slijpen voor anderen. Elke dag een vijftal e-mails beantwoorden met vragen over ijs of schaatsen. Vrijwel dagelijks telefoontjes en mails ook van journalisten. Elfstedentocht-veteranen wegbrengen naar de nieuwsstudio's van VTM. Ze ook weer terugbrengen. Deelnemen aan een Vlaams Kampioenschap Marathonschaatsen op natuurijs. Met het gezin gaan schaatsen. Kortom: ik denk niet dat ik dit tempo nog veel langer had volgehouden.

Update 19.05u: Voilà. Genoeg gerust. Dat het nu maar snel weer begint te vriezen!

Andere tijden...

2009-01-06T14:54:33+01:00

Een besneeuwde speelplaats met hier en daar grote bevroren plassen, die dienst deden als glijbaan. Toen wij op de lagere school zaten, was dat zonder twijfel hét hoogtepunt van de winter, goed voor urenlange sneeuw- en ijspret. Vanmorgen op het radionieuws hoorde ik een moeder haar beklag doen dat er op de speelplaats van de school niet gestrooid was en dat dit toch zo gevaarlijk is voor de kinderen...

Opvallend ook hoe weinig schaatsende kinderen er de voorbije dagen te zien waren op het natuurijs. Niet willen, niet kunnen of niet mogen? Waarschijnlijk een combinatie van de drie...

Rode Kruis-voettocht naar Glazen Huis

2008-12-18T21:54:05+01:00

't Is een beetje "off topic" op deze weerblog, maar het is een initiatief van een respectabele organisatie voor een goed doel, dus gaan we maar eens in op de vraag om reclame te maken voor deze manifestatie.

Op zondag 21 december om 10 uur vertrekt aan het station van Drongen een voettocht van 10 kilometer naar het Glazen Huis van Studio Brussel op het Woodrow Wilsonplein in Gent. Uiteraard in het kader van de actie Music for Life van deze radiozender. De voettocht is een inititatief van de Dringende Sociale Interventie van het Rode Kruis. Op hun website kan je er alles over lezen en je inschrijven.

Laat het weer je alvast niet tegenhouden. Zondagvoormiddag is het ruim 10 graden, valt er hooguit een beetje lichte regen of motregen en staat er maar een klein beetje wind. Prima wandelweer dus!

Collega Marc wint 100 km op Antarctica

2008-12-15T23:27:26+01:00

Marc, mijn collega-meteoroloog bij het OMS in Oostende, heeft vandaag op Antarctica een ultra-marathon van 100 km gelopen én gewonnen in een nieuwe recordtijd van 12 uur 49 minuten en 51 seconden. Hij verblijft al sinds eind november in Patriot Hills, dé uitvalsbasis op Antarctica voor al wie op expeditie trekt naar de Zuidpool. Hij is er drie maanden aan de slag als meteoroloog. Een belangrijke én verantwoordelijke taak, want hij beslist wanneer de vrachtvliegtuigen kunnen landen en opstijgen. Dat lukt alleen op een veilige manier als de weersomstandigheden optimaal zijn en dat gebeurt daar niet zo vaak.

Naast een vakkundige meteoroloog, is Marc ook een getalenteerde sporter. De "gewone" wegmarathons liep hij al meermaals in minder dan 3 uur. Vorig jaar won hij de marathon op Antarctica, ook al in een nieuwe recordtijd en dit keer koos hij voor een nog extremere uitdaging: de ultraloop van 100 kilometer op de onmetelijke sneeuw- en ijsvlakten onder de Zuidpoolcirkel. Hoewel het daar nu volop zomer is, schommelt het kwik er constant rond de -12°C. Na deze "ontspanning" tussen de drukke bezigheden door, gaat Marc weer aan de slag in zijn meteo-container in Patriot Hills. Uitrusten kan hij doen in de slaapzak, terwijl de ijskoude katabatische wind tegen zijn tentje beukt. Proficiat en slaapwel!

(foto: www.icemarathon.com)

IJsregen

2008-12-14T17:22:06+01:00

Gisteravond viel hier urenlang bij een temperatuur tussen +1 en +2°C een vrij zeldzame neerslagsoort: ijsregen. Niet te verwarren met sneeuwregen, onderkoelde regen, ijzel of stofhagel. Bij ijsregen vallen letterlijk kleine ijsdeeltjes uit de lucht. Omdat de temperatuur aan de grond ruim boven nul lag, werd het daarbij niet glad.

IJsregen valt er als er een laag met zachte lucht geprangd zit tussen twee koudere luchtlagen. De neerslag begint in de wolk bij negatieve temperaturen als sneeuw. De sneeuw valt naar beneden en komt in een luchtlaag terecht waar het niet meer vriest. De sneeuw smelt en transformeert in regen. Daarna komt die regen opnieuw in een koudere luchtlaag terecht, met negatieve temperturen. De regendruppels bevriezen opnieuw en vallen als ijsdeeltjes op de grond. Of zoals gisteren, als half gesmolten ijsdeeltjes, als een tweede warme luchtlaag aan de grond niet dik genoeg is om de ijsdeeltjes volledig te doen smelten. Soms is de tussenliggende zachte luchtlaag niet dik genoeg om de sneeuw te doen smelten. Dan bevriezen de half gesmolten sneeuwvlokken opnieuw tijdens hun val en vallen ze op de grond met een opvallend kletterend geluid.

Wat is dan het verschil tussen ijsregen en (stof)hagel? Hagel is een typisch verschijnsel voor convectieve neerslag, buien dus. Hagel ontstaat als regendruppels via een stijgstroom opnieuw hoger in de lucht terecht komen en daar bevriezen. Daar komt dus geen koudere luchtlaag dicht bij de grond aan te pas. IJsregen is een typische frontale neerslagvorm, die ontstaat als twee verschillende luchtmassa's met elkaar in contact komen.

Voor een meteoroloog is het niet gemakkelijk om op voorhand in te schatten welke neerslagvorm er precies zal vallen: sneeuw, natte sneeuw, ijsregen of onderkoelde regen. Enkele tienden van een graad verschil ergens hoog in de lucht kunnen voor een wereld van verschil zorgen aan de grond. IJsregen is daarbij ongetwijfeld één van de minst voorkomende fenomenen.

Taaltip

2008-12-04T13:06:59+01:00

Zeg niet:

"Er viel zo veel natte sneeuw dat ze eventjes bleef liggen."

Zeg:

"De intensiteit was voldoende hoog om te zorgen voor een in tijd en omvang beperkte accumulatie van de solide fractie van de neerslag."

De ene zondag is de andere niet

2008-11-30T12:49:08+01:00

Vorige week zondag zat alles mee om bij licht positieve temperaturen toch een pakje sneeuw te krijgen. Vandaag zat alles "mee" om bij een temperatuur rond +1° toch gewone regen te krijgen.
De stroming was deze voormiddag aflandig, de temperatuur aan de grond dicht bij 0° en op 850 hPa rond -3°. Dan zou je in principe sneeuw verwachten. Helaas, er zat een inversie rond 900 hPa. In deze zachte laag is de neerslag gesmolten.
Die inversie rond 900 hPa was rond de middag weg, maar toen was de temperatuur aan de grond te hoog opgelopen. Ja, zo is het altijd wel iets!

Profcontract ondertekend

2008-11-25T21:30:04+01:00

Ik heb deze weerblog enkele maanden schromelijk verwaarsloosd. Daar was een goede reden voor. Enkele maanden geleden heb ik een "profcontract" kunnen ondertekenen. Ik ben nu beroepshalve in de weer met het weer, als marien meteoroloog aan onze kust. Wie van zijn hobby zijn beroep kan maken, is een gelukkig mens. Ik ben dus een gelukkig mens.

De druktste inwerkperiode is nu achter de rug. Opleidingen zijn gevolgd, cursussen ingestudeerd. Ik draai inmiddels zo goed als volwaardig mee met mijn zes sympathieke collega-meteorologen. Enfin, dat hoop ik toch...

Voor wie het zou interesseren: een deeltje van het resultaat van mijn arbeid is te zien op de website www.kustweerbericht.be.

Weersverwachtingen zult u op deze blog in de toekomst niet lezen. Dat reserveer ik voor de werkuren. Ik stel voor dat we verdergaan waar ik in juli gestopt was, met wat creatief werk en af en toe wat meteorologische duiding. Iedereen akkoord?

Tot binnenkort.