05-07-09

Uitzonderlijk sterk optreden van stofhoos op Werchter

Een stofhoos heeft vandaag (zaterdag) lelijk huis gehouden op het festivalterrein in Werchter. In de kop van het artikel op de website van Het Nieuwsblad is er sprake van een windhoos, maar dat klopt dus niet.

Een stofhoos (of in het Engels: dust devil) ontstaat als de ondergrond erg sterk wordt verhit, de lucht onstabiel is en er weinig wind staat. Stofhozen zijn dus het vaakst te zien in het voorjaar en in de zomer, boven zanderige oppervlakten. De zon warmt de zandgrond sterk op. Die warme lucht stijgt op. De lucht die verdwijnt, wordt langs de grond aangevuld met lucht uit de omgeving. Doordat de toestromende lucht op de ene plek meer wrijving ondervindt dan elders, kan de stijgende luchtkolom langzaam beginnen te roteren.

Als de verhitting een tijdje verdergaat, wordt de stijgbeweging uiteraard groter. De langzaam draaiende luchtkolom wordt uitgerokken, waardoor hij sneller gaat draaien, wegens de wet van het behoud van het impulsmoment. Hetzelfde fenomeen doet zich voor als een kunstschaatster een pirouette maakt. Ze gaat sneller ronddraaien als ze zich uitstrekt.

Het hele systeempje houdt nu zichzelf in stand: vanuit de omgeving wordt nieuwe hete lucht aangevoerd, die ervoor zorgt dat de luchtkolom sneller stijgt, waardoor de rotatie nog toeneemt, waardoor er meer lucht wordt aangezogen, enzovoort. Doordat de stijgende en roterende luchtkolom stof en vuilnis mee opzuigt, wordt hij zichtbaar. Daaraan dankt hij ook zijn naam "stofhoos". Door het samenspel van de rotatie en de wrijving langs het aardoppervlak, zal de stofhoos zich langzaam verplaatsen over de zandvlakte, zoals ook een draaiende tol langzaam over de vloer voortbeweegt.

Van zodra de stofhoos koelere lucht uit de omgeving opzuigt, bijvoorbeeld van over een weiland of een bos, valt het hele proces in duigen en zal de hoos binnen enkele seconden volledig verdwijnen. Het stof en vuilnis dwarrelt dan weer naar beneden.

Een platgetreden festivalterrein onder een brandende zon, is blijkbaar een uitstekende voedingsbodem voor een stevige stofhoos. Het is niet de eerste keer dat dergelijke manifestaties een dust devil op bezoek krijgen. Stofhozen veroorzaken zelden schade, maar de allersterkste exemplaren zijn te vergelijken met een zwakke tornado (voor de kenners: een EF0). Het gebeurt nog veel minder dat stofhozen voor gewonden zorgen. Wat dat betreft zorgde de stofhoos op Werchter '09 echt wel voor een uitzonderlijk sterk optreden.

Festivalgangers hebben onderstaand filmpje van de stofhoos gepost op YouTube:

 

00:40 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: media, acttueel weer |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.