16-06-09

Lichtende nachtwolken


Vannacht een sms'je gekregen van een bevriend weerfotograaf met de korte, maar duidelijke mededeling "nlc". Deze afkorting staat voor Nederlandse Lapidaristen Club (verzamelaars van mineralen, gesteenten en fossielen), maar dus niet in dit geval. Met de Nederlandse Loodsen Coöperatie had het ook al niets te maken, evenmin als met de Nijmeegse Luchtvaart Club. Het sms'je betekende dat er lichtende nachtwolken te zien waren. Er had dus evengoed "lnw" kunnen staan, maar de engelstalige afkorting "nlc" (noctilucent clouds) is in meteorologische kringen nu eenmaal veel meer ingeburgerd.

Lichtende nachtwolken zijn een vrij zeldzaam fenomeen. Ze zijn alleen te zien in deze tijd van het jaar, als de dagen op hun langst en de nachten op hun kortst zijn. Op het eerste gezicht zou je kunnen denken dat het om gewone cirruswolken gaat, maar dat is absoluut niet het geval. Waar de gewone sluierwolken tot ongeveer 10 kilometer hoogte en dus binnen de troposfeer hangen, bevinden de lichtende nachtwolken zich op ongeveer 70 tot 80 kilometer hoogte, dus in de bovenste lagen van de atmosfeer. Ze ontstaan als waterdamp zich op die hoogte als ijskristallen afzet op stofdeeltjes. Deze wolken ontstaan het hele jaar door, maar blijven meestal onzichtbaar. Behalve deze tijd van het jaar. Ze geven uiteraard zelf geen licht, maar worden nog beschenen door de zon als die aan de grond al een hele tijd onder is. Ze komen alleen rond de kortste nacht voor, omdat de zon dan nog een hele tijd vlak onder de horizon blijft staan.

Lichtende nachtwolken zijn niet te voorspellen. Soms zijn ze er, soms zijn ze er niet. Het is elke heldere avond rond de zomerse zonnewende weer afwachten of ze al dan niet zullen optreden. Het is een aantal weeramateurs opgevallen dat er opvallend veel lichtende nachtwolken te zien zijn kort na de lancering van een ruimteveer. Die theorie is logisch, want de raketmotor van dat veer brengt veel extra condensatiekernen op grote hoogte in de atmosfeer. Eén dezer dagen vertrekt opnieuw een veer naar het ISS. Een perfecte gelegenheid om deze theorie nog eens te toetsen.

(Foto: Mika Yrjölä via Wikipedia, lichtende nachtwolken boven Finland in 2004)

Noctilucent_clouds_over_saimaa

11:06 Gepost door Gert in Algemeen | Permalink | Commentaren (0) | Tags: wolken |  Facebook |

De commentaren zijn gesloten.